Haşereler
BİT
BİYOLOJİSİ: Çok küçük sarı renkte 2-5 mm boyunda dış parazittir. memelilerin ve insanların vücudunda kanlarını günde 2-3 kez emerek yaşarlar. Erişkinler uzun süre gıdasız yaşayabilir. Baş, vücut ve kasık biti şeklinde çeşidi vardır. Saç ve çamaşırlara yumurtasını (sirkesini) kuvvetlice yapıştırır. Kasık biti kasık arasında deri içine girip yerleşir.Yaşanılan ortamdaki eşya ve kişinin şahsi eşyası ile de yayılırlar. Ev içi ve okul gibi toplu yaşama alanları da kolay bit yayılma yerleridir. Kış ve temizliğin yetersiz olduğu ortamlarda sıkça görülür.
Bitlerin ısırdığı yerlerde şiddetli kaşıntı olur.Deri koyu esmerleşir, leke ve papuller oluşur. Buralarda bakteriler yerleşirse fronkülosis impetigo gibi enjeksiyonlar oluşur. Tifüs ve hummalar gibi önemli hastalıkların da etkenidir.
KONTROL ÖNLEMLERİ:
Bireyin ve yaşadığı ortamın hijyene önem verilmelidir.
* Tüm çamaşırların yıkanması
* İnsanın temizlenmesi ve vücudunun ilaçlanması
* Hayvanların ilaçlanması ve temizlenmesi
* Evdeki eşyaların komple ilaçlanması gerekir.
* Bu işlemlerin hepsi aynı günde tamamlanmalıdır.
* Yayılma durumunda acilen profesyonel uygulama gerekir.
Çiyan
BİYOLOJİSİ: 3–10 cm büyüklüğünde 2-8 mm eninde yassı halkalı etrafında 17 çift anteni olan zehirli canlılardır. Gündüzleri evlerin nemli, loş ve karanlık yerlerinde, taş altlarında, deliklerde gizlenirler. Geceleri dolaşır, böcek ve solucanlar ile beslenir, insana saldırmazlar.
“Çıplak ayakla dolaşırken, terlik, ayakkabı giyerken sokarlar. Isırdığı yerde bir birine benzeyen iki tane koyu renkte iz görülür ve örümcekteki gibi zehirlenme belirtileri ortaya çıkar.”
KONTROL ÖNLEMİ: Üredikleri kulübe ve evler boşaltılır içerisi ve dışarısı ile üreme yerleri kalıcı ilaçlarla ilaçlanır. Isırılan yer hızla emilir gerekirse ısırık yeri biraz kanatılır. Yaraya amonyak sürülür ve doktora getirilir.
Karasinek
BİYOLOJİSİ: 0.5-1 cm boyunda siyah gri renktedirler. Çöp ve gübre gibi nemli organik madde bulunan yerlere 100-150 tanesi yığın halinde yumurtalarını bırakır. Çıkan larvalar organik maddelerle beslenir ve sıcak havada ortalama 7-8 günde sinek olarak uçar. Çok çabuk ürerler. Her türlü gıda ve çöp artıklarıyla beslenirler ve ortalama 3 km uçarak çevrede insanların yaşadığı her yeri istila ederler ve vücutlarında çok çeşitli hastalık mikropları taşıdığı için her dolaştığı şeye mikrobu bulaştırırlar. Zira her 5 dakikada bir gezdiği yerlere dışkı bırakırlar.
“Kolera, Diare, Dizanteri, Hepatit, Çocuk Felci, Gıda zehirlenmeleri, Selmonellosis, Verem gibi hastalıkları bulaştırır.”
KONTROL ÖNLEMLERİ:
*Çöp ve gübreleri muntazam kaldırmak ve bunların üzerine üremeyi önlemek için larvasit atmak.
*Uçan haşerelerin eve girmesini önleyici pasif tedbirler almak (tel sineklik, cızz türü sinek yakalayan cihaz yakmak gibi)
*Profesyonel sevise başvurup üreme yerleri ve uçkun mücadelesi için yardım almak gerekir. Ayrıca sineğin çok girdiği kapalı alana kalıcı etkili uygulama yapılarak 25-30 gün süreyle gelen sineklerin devamlı ölerek yoğunluğunu çok düşürmek de mümkündür.
Karınca
BİYOLOJİSİ: 2-4 mm büyüklüğünde siyahtan kahverengiye, kırmızıdan siyaha kadar renklerde bir çok karınca türü vardır. Kanatlı karınca türü ise 5-8 mm uzunluğunda kahverengi olup iki adet uzun kanadı vardır.Yuvalarını su ve yiyecek kaynaklarına yakın yaparlar ve rotaları da bu eksendedir. Ev içinde görülenler genelde işçi karıncaların yiyecek aramalarından kaynaklanır. Süpürgelikler ile çatlaklarda, deliklerde, saksı içlerinde yuvalanırlar. Koloniler halinde yaşarlar.
Salmonellosis ve staphilacoc enfeksiyonlarına sebep olurlar.
KONTROL ÖNLEMLERİ: Yürüyüş rotalarını izleyip yuvaları bulunmalı ve burada tedbir alınmalıdır. Piyasadaki hazır pestisitler ve yemler kullanılabilir fakat popülasyon tam olarak hedef alınmadığı için başarı şansı azdır. Profesyonel uygulayıcıya başvurulmalıdır.
Kene
BİYOLOJİSİ: 3mm kadar kırmızı kahverenginde yassı, oval bir parazittir. Kan emerek büyürler.keneler köpek dışında hayvanlarla insanlara da yapışıp kan emerler. Dışarıda keneler çimenlerde, çalılıklarda ve hayvan barınma yerlerinde bulunurlar ve buradan geçen hayvanlara yapışırlar. Hayvanlar vasıtası ile evlerin içine kadar gelirler. Ev içinde bir dişi çatlağa, yarığa yumurta bırakırsa bir kene hafta içerisinde yüzlercesi oluşur.
KONTROL ÖNLEMLERİ: kenelerin evin içinde ve dışında kontrolü zahmetlidir. Mücadelenin tekrarlanması gerekebilir. Bunun için profesyonel bir servise ihtiyaç duyulur.
Oryantal Hamamböceği (Blatta Orientalis)
BİYOLOJİSİ: 1–1,5 cm uzunluğunda parlak siyah renklidir. Erkeklerde iki kahve renkli kanat vardır. Dişiler oval erkekler ise daha ince yapıdadır, halk arasında KARAFATMA olarak da anılırlar. Genelde lağım sistemi, bodrum, depo, bina boşlukları ve daha az olarak ta ev içlerinde yuvalanırlar. Havalar ısınınca komşu binalara kadar her yeri istila ederler, kış aylarında ana yuvalarına çekilirler. Ömrü 6 aydır, her türlü gıda ve organik maddeyi yerler.
“Dizanteri, Gıda zehirlenmeleri, Verem, Gastroenteritis, Antrax, Pnomoni, Hepatit, Mantar hastalıkları, Astım, Allerjik Reaksiyon gibi çeşitli hastalık mikroplarını taşır ve bulaştırırlar.”
KONTROL ÖNLEMLERİ: İçeride ve dışarıda üreme ve barınma yerlerini dikkatle araştırıp bulup yok etmek için profesyonel servise ihtiyaç duyulur. Zira yuvalarına ulaşmakta güçlük çekilir. Mücadelesi dikkat ister kalıcı ensektisit uygulanır. Bazen çatılarda kuş yuvaları varsa civarında üreyebilir. Araştırılması gerekir.
Örümcek
BİYOLOJİSİ: Parazitlenmezler, hastalık bulaştırmazla, yağmacılıkla, böcekleri yiyerek beslenirler. Çok türleri vardır. Boyları türe göre değişir. Bazıları insanda, sokarak zehirlenme yapar. Genellikle boyun, el, yüz, omuz ve kolundan sokarlar Evlerin loş karanlık ve nemli yerlerine yuvalanırlar. Sokulan yerde yanma, ağrı başlar kaşınır ve şişer, titreme bitkinlik oluşur. Nabız artması ve soğuk terleme görülür ısırık yerinde bir birine yakın iki nokta var ve yukarıdaki belirtiler oluyorsa örümcek düşünülebilir.
KONTROL ÖNLEMLERİ:
* Isırılan yer hızla emilir gerekirse orası biraz kanatılır. Yaraya amonyak sürülür ve doktora getirilir.
* Bina içine ve ürediği yerlere kalıcı etkili ilaçlama yapılır.
Pire
BİYOLOJİLERİ: Siyah kahverenkli, 2 mm boyunda katlı yapılı altı bacaklı olup vücudunda ve bacaklarında kılları bulunur. Sıçrayan yapıdadır,dikey 20 cm, yatay 40 cm zıplarlar. Hayvan, insan, toz ve kuş piresi şeklinde türleri vardır. Çok çabuk popülasyon yaratır, haftada 2,000 yavruya ulaşabilir.yumurtalarını toz, toprak içine ve zeminlere dağınık vaziyette bırakır. Uygun ısıda 8 –10 günde evrimleşerek pire olur, ısı yeterli değilse 80 –90 güne kadar uzar. Yumurtlamak için kan emerler bu sebeple canlıya ve insana hemen anında hücum ederler canlı üstüne çıktığı için evlere kolay taşınır, geceleri uyutmaz ısırır, ciltte noktacıklar halinde ısırık izleri çamaşırda kahverengi pisliğinin lekeleri gözlemlenebilir. En çok hayvanların dinlenme alanlarında görülür ve ürerler. Tifüs ve Veba hastalığı bulaştırırlar.
KONTROL ÖNLEMLERİ: Ürediği ortamı tespit edip ilaçlamak, kedi ve köpek gibi hayvanları da ilaçlayıp temizlemek gerekir. İlaçlar pupa döneminde etkili olmadığı için ilaçlamadan sonra 15 gün kadar ara sıra pire görülmesi doğaldır. Daha sonra onlarda kaybolur, bazen tekrar ilaçlama gerekebilir.
Sivrisinek
BİYOLOJİSİ: Anofel ve Küleks olmak üzere iki ana gruba ayrılır ve birçok türleri vardır. Temiz,sıcak, serin, kirli her türlü su birikintilerinde ürerler, Yumurtalarını su birikintilerine tek tek ve grup halinde bırakırlar. Larva ve Pupa (kurtçuk) döneminden sonra uygun ısıda 8-9 günde ergin sinek haline gelir. Dişileri yumurtlamak için canlı kanı emmek zorundadır. Bu sebeple insanları çok rahatsız ederler. Nemli ve loş ortamlarda barınırlar. Geceleri faaliyet gösterirler. Erkekleri meyve ve bitki özsuyu ile beslenirler. En az 3 km uçarak ürediği yerin çok geniş mesafelerine kadar yayılırlar ve canlıların yaşadığı ortamda yoğunlaşırlar.
Anofeller Sıtma hastalığını yaymada rol oynar. Ayrıca Fil hastalığı, sarı humma, Nil humması, Beyin iltihabı gibi hastalık yayılmasında da önemli rolleri vardır.
KONTROL ÖNLEMLERİ:
*Durgun su birikintilerini yok etmek.
*Her türlü birikinti suya, kanala, foseptiğe, havuza ve göle belli periyotlarla larvasit (larva öldüren ve üremeyi durduran) atmak en etkili ve en ekonomik yöntemdir.
*Uçkun mücadelesinde ise Termal Fog, ULV, Soğuk sisleme veya rezidüel (kalıcı) uygulama metotlar ortama göre uygun ekipmanlarla yapılır. Geniş alanlarda iyi bir araştırma ve planlama yapmak gerekir. Bu sebeple bu konuda tecrübeli, profesyonel uygulayıcı gerekir.
Tahtakurusu
BİYOLOJİSİ: Erişkin tahtakurusu oval, yassı, çok ayaklı 2 - 5mm boyunda, pas kırmızısı rengindedir.Ezilince pis kokar ve kan çıkar. Erginleri hiç beslenmeden 550 gün yaşayabilirler.
Kümeler halinde 200 civarında yumurtayı yapıştırarak çatlaklara bırakırlar evlerde insanın yaşadığı yatak odaları, çekyat, dolap içleri, karyola yatak kenarları, duvar delikleri ve tahta aksam ayrıkları ile yatakhaneler gibi yerlere yuvalanırlar insanları ısırıp ağırlığının 5 –6 katı kan emerler, emdiği yer şişer ve çiban gibi kızarır. Özellikle geceleri aktiftir, insana uykuda hemen hücum eder, evden eve eşya ile yayılır. Pasteurella pestis, allerjik reaksiyonlar M.Leprae, Bacillus anthracis, B.Recurrentin gibi bir çok hastalığı bulaştırırlar.
KONTROL ÖNLEMLERİ: Ferdi mücadele çok zordur. Başarılı olmaz, profesyonel uygulayıcı için kolaydır. Barındığı ve ürediği yerler dikkatle ilaçlanırsa kolayca yok edilir. Karyolaya, çekyata, dolaplara, duvarlara, koltuklara komple kalıcı etkili ilaçı yeterli dozda atmak gerekir.
Tatarcıklar
BİYOLOJİSİ: Küçük vücudu sık kıllarla örtülü, donuk sarı renkli, 1,5 - 3 mm boyunda sineklerdir. Doğada hayvan barınaklarında, mağaralarda, evlerdeki loş yerlerde yaşar ve geceleri insanlardan, hayvanlardan kan emerler. Yumurtalarını bitkisel ve yaş atıkların üzerine bırakırlar.
Şark çibanı, humma gibi hastalıkların yayılmasında rol oynar.
KONTROL ÖNLEMLERİ: Ev içine, hayvan barınaklarına ve diğer barınma alanlarına kalıcı püskürtme yaparak mücadele edilir.
Diğer bazı rahatsızlık veren haşereler:
Akarlar-Mıte’lar
İnsan hayvan ve bitki gibi canlıların yaşadığı ortamda canlı artık ve döküntüleriyle beslenen, gözle görülemeyen başı, gövdesi, bacakları ve de birçok türü olan canlılardır. Özellikle tozlu bakımsız evlerde tavuk, güvercin ve farelerde, bazen suda ve otluk alanlarda çok yaşarlar.
“Allerjik reaksiyonlara neden olurlar, özellikle astımı ve allerjisi olanlar dikkat etmelidir.”
KONTROL ÖNLEMİ: Ev içinin ve eşyaların ilaçlanması, evde tozların sık sık alınması ve evin dikkatli temizlenmesi gibi tedbirler alınmalıdır.
Güve
BİYOLOJİSİ: 3 mm boylarında küçük ve oval böceklerdir. Bunlar insanlara zarar vermez ama kişisel eşyalara, giysilere zarar verirler. Güveler hayvan kılından yapılmış her türlü eşya üzerine yerleşirler ve yerler. (Kaşmir, yünlü, ipekli giysiler gibi)
KONTROL ÖNLEMİ: Yaygın ortamlarda kontrolü için kesinlikle profesyonel bir uygulamaya başvurmak ve ayrıca ayrıca korunmak için şahsi önlemler almak gerekir.
* Giysileri kesinlikle tavan arası, merdiven altı gibi yerlerde saklamayın.
* Temiz kutu içinde saklayın ve tam kapalı tutun.
* Giysileri kullanma talimatına uygun olarak saklayın.
* Kutuların içine naftalin koyun.
Kırkayak
Bina içerisinde; bodrumda, katlarda ve evlerin balkonlarında, bina dışarısında; rutubetli yerlerde, yaprak altı ve gübrelik yerlerde yaşarlar.
KONTROL ÖNLEMLERİ: Barındığı ve ürediği yerler tesbit edilip, ilaçlamak suretiyle yok ediler.
Kulağa Kaçan
Evlerde yarık ve çatılarda saklanır ve genellikle geceleri dolaşır. Bitki artıkları, ölü hayvan ve böceklerin parçaları ile beslenirler. Seri hareket ederler.
Akrep
BİYOLOJİSİ: 2,5–5 cm civarında türüne göre siyah, sarı, kahverengi, mavi olabilir. Böceklerle beslenirler. Genelde taş duvar kovuklarında, toprak deliklerde, bodrum, çatı, ahşap bina, depo, moloz yığını gibi yerlerde yuvalanırlar. Yuva ve yiyecek bulmak için binalara yaklaşır veya girerler. Ev içine girince yatakta, ayakkabı içi gibi her yerde rastlamak mümkündür. Geceleri aktiftirler. Gündüzleri karanlık ve serin yerlerde, yuvalarında geçirirler. Bahar ve sonbahar yağmurlarıyla aşağıdaki yuvalarını su basınca bina içerisine girişleri sıklaşır.
“Çok zehirlidirler. Koruma içgüdüsüyle temas edince sokarlar. İnsanlarda hayati tehdit oluştururlar.”
KONTROL ÖNLEMLERİ: Özellikle bina çevresi bahçe, çatı, bodrum ve depo gibi yerlerdeki yuvalanma ortamlarının iyi araştırılası gerekir. Mücadele bu ortamdaki satıhlara özel rezidüel etkili pestisitler yağışsız havalarda uygulanarak yapılır. Bahar ve sonbahar ayları mücadeleye uygundur. Ev içi uygulama, koruyucu maksatla yapılır. Mücadelesi dikkat ister, profesyonel uygulayıcı gerekir.
Alman Hamamböceği (Blatella Germanica)
Özellikleri
Boy: 1.50 cm
Renk: Açık sarımsı kahverengi
Kalkanının üstünde iki koyu çizgi vardır.
Davranışları
Tüm hamamböcekleri arasında en hızlı üreyen türdür. Her yumurta kapsülünde 24-48 arasında yumurta bulunur ve nimfler uygun şartlarda 45 günde ergin hale gelir. Bir çift alman hamamböceği bir sene içinde 35.000 yavru üretebilir.
Tüm hamamböcekleri gibi, yediğimiz her şeyi ve yemediğimiz birçok şeyi yerler.
Yaşam Alanları
Konuttan restorana, fabrikadan gemiye her ortamda yaşarlar. Konutlarda, yiyecek ve suya yakın olmak amacıyla genellikle banyo ve mutfaklara yerleşirler. Zamanlarının yaklaşık %80’lik kısmını yarık ve çatlaklarda dinlenerek geçirirler.
Mücadele İpuçları
Alman hamamböcekleriyle mücadele devamlılık ve uzmanlık gerektirir. Çoğalmaları ancak potansiyel yuva, barınakların belirlenmesi ve doğru uygulama yöntemlerinin kullanılması yoluyla engellenebileceğinden, profesyonel bir firmadan hizmet alınması gereklidir.
BİNADA GÖRÜLEN BİR ADET HAMAMBÖCEĞİNİN YAKLAŞIK 200 ADET GÖRÜLMEYEN HAMAMBÖCEĞİNİN İŞARETİ OLDUĞUNU BİLİNİZ.
Amerikan Hamamböceği (Periplanata Americana
Özellikleri
Boy: 3.50 – 4.00 cm.
Renk: Kırmızımsı kahverengi
Kalkanının üstünde soluk sarı bir “8” figürü vardır.
Davranışları
Tüm hamamböcekleri gibi, yediğimiz her şeyi ve yemediğimiz birçok şeyi yerler.
Yaşam Alanları
Kuzey bölgelerde genellikle iç mekanlarda, güney bölgelerde ise dış mekanlarda odun yığınları içinde, ağaç kovuklarında, yerdeki ağaç kabuğu ve yapraklardan oluşmuş örtüde ve teraslarda yaşar ancak içeri girerek problem oluştururlar. Buhar tünelleri, kazan daireleri gibi sıcak ve rutubetli ortamları tercih ederler.
Amerikan hamamböcekleri yüksek yerlerden alçak yerlere doğru süzülerek uçabilirler.
Mücadele İpuçları
Yaşam alanlarının belirlenmesi ve uygulama yapılmasıyla mücadele edilebilirler. Birçok durumda, kalıcı bir çözüm sağlamak için profesyonel bir firmadan hizmet alınmalıdır. Güney bölgelerde amerikan hamamböcekleriyle dış alanda da mücadele edilmesi gerekmektedir.
Arı
BİYOLOJİSİ: 0,5–1 cm boyunda altın sarısı ve kahverengi dalgalıdır. Bal ve eşek arısı gibi türleri vardır. Duvar deliği, ağaç, çatı arası ev gibi yerlere petek yuva yaparak yerleşirler. Grup halinde yaşar çiçeklerden polen ve nektar toplar, depolar kışın bununla beslenirler. İnsanları ısırarak alerjik reaksiyona sebep olurlar.
KONTROL ÖNLEMİ: Yuvalarının ilaçlanması veya bozulması iledir.


















